# Adam i Ewa

_Retold by Talerie (talerie.com) from Biblia Jakuba Wujka_ · 5 min read · ages 5+

Bóg lepi Adama z prochu ziemi, buduje z jego żebra kobietę i zakazuje jeść z drzewa poznania dobra i zła, ale wąż kusi kobietę, a ona zrywa owoc i daje go mężowi. Bóg ubiera Adama i Ewę w odzienie ze skór i wyprawia Adama z ogrodu Eden, żeby uprawiał ziemię, a drogi do drzewa życia strzegą cherubini z płonącym mieczem.

---

Kiedy Bóg stworzył niebo i ziemię, nie rosła na niej jeszcze żadna roślina ani żadne zioło. Bóg nie zesłał jeszcze deszczu i nie było człowieka, który uprawiałby ziemię. Tylko spod ziemi wypływało źródło i zraszało wszystko dokoła.

Wtedy Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia. Człowiek ożył. Tak powstał Adam.

Bóg zasadził ogród Eden i sprawił, że wyrosły w nim drzewa piękne dla oka i o smacznych owocach. Pośrodku ogrodu rosły dwa drzewa: drzewo życia i drzewo poznania dobra i zła. Z ogrodu wypływała rzeka, która go nawadniała, a dalej rozdzielała się na cztery wielkie rzeki.

Tam właśnie Bóg umieścił człowieka, żeby uprawiał ogród i go strzegł.

— Możesz jeść owoce z każdego drzewa w ogrodzie — powiedział mu Bóg. — Ale z drzewa poznania dobra i zła nie jedz, bo w dniu, w którym z niego zjesz, na pewno umrzesz.

Potem Bóg powiedział:

— Nie jest dobrze, żeby człowiek był sam. Dam mu pomoc podobną do niego.

Ulepił więc z ziemi wszystkie zwierzęta polne oraz wszystkie ptaki i przyprowadził je do Adama, żeby zobaczyć, jak je nazwie. Adam nadał imiona bydłu, ptakom i dzikim zwierzętom, a każde stworzenie nosiło odtąd takie imię, jakie mu dał. Wśród nich nie znalazł jednak nikogo, kto byłby do niego podobny.

Wtedy Bóg zesłał na Adama głęboki sen. Kiedy Adam zasnął, Bóg wyjął mu jedno żebro, a to miejsce wypełnił ciałem. Z tego żebra zbudował kobietę i przyprowadził ją do Adama.

— Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mojego ciała! — zawołał Adam. — Będzie się nazywała kobietą, bo z mężczyzny została wzięta.

Oboje, Adam i jego żona, byli nadzy, ale wcale się tego nie wstydzili.

Wąż był chytrzejszy od wszystkich zwierząt, które stworzył Bóg. Pewnego dnia zagadnął kobietę:

— Czy to prawda, że Bóg zabronił wam jeść ze wszystkich drzew w ogrodzie?

— Możemy jeść owoce z drzew w ogrodzie — odpowiedziała kobieta. — Tylko o drzewie, które rośnie pośrodku ogrodu, Bóg powiedział: „Nie jedzcie z niego i nie dotykajcie go, żebyście nie umarli”.

— Na pewno nie umrzecie — powiedział wąż. — Bóg wie, że kiedy tylko z niego zjecie, otworzą się wam oczy i będziecie jak bogowie, znający dobro i zło.

Kobieta przyjrzała się drzewu. Jego owoce wyglądały smakowicie, cieszyły oko i bardzo ją kusiły. Zerwała owoc, zjadła go i dała też mężowi. On także zjadł.

Wtedy obojgu otworzyły się oczy i zobaczyli, że są nadzy. Zszyli więc liście figowe i zrobili sobie z nich przepaski.

Kiedy po południu powiał lekki wiatr, usłyszeli głos Boga, który przechadzał się po ogrodzie. Adam i jego żona ukryli się przed nim między drzewami.

— Gdzie jesteś? — zawołał Bóg do Adama.

— Usłyszałem twój głos w ogrodzie i przestraszyłem się, bo jestem nagi — odpowiedział Adam. — Dlatego się ukryłem.

— A kto ci powiedział, że jesteś nagi? — zapytał Bóg. — Czy nie zjadłeś z drzewa, z którego zakazałem ci jeść?

— Kobieta, którą dałeś mi za towarzyszkę, dała mi owoc z tego drzewa i zjadłem — powiedział Adam.

— Dlaczego to zrobiłaś? — zapytał Bóg kobietę.

— Wąż mnie oszukał i zjadłam — odpowiedziała kobieta.

Wtedy Bóg zwrócił się do węża:

— Ponieważ to zrobiłeś, będziesz przeklęty bardziej niż wszystkie zwierzęta. Będziesz pełzał na brzuchu i jadł proch przez wszystkie dni swojego życia. Ustanowię wrogość między tobą a kobietą, między twoim potomstwem a jej potomstwem. Jej potomstwo zmiażdży ci głowę, a ty ugryziesz je w piętę.

— Pomnożę twoje trudy, kiedy będziesz w ciąży — powiedział Bóg do kobiety. — W bólu będziesz rodzić dzieci. Będziesz pragnęła swojego męża, a on będzie panował nad tobą.

— Ponieważ posłuchałeś żony i zjadłeś z drzewa, z którego zakazałem ci jeść — powiedział Bóg do Adama — przeklęta będzie ziemia, którą uprawiasz. W trudzie będziesz z niej zdobywał pożywienie przez wszystkie dni swojego życia. Ciernie i osty będzie ci rodziła, a ty będziesz jadł polne zioła. W pocie czoła będziesz jadł chleb, aż wrócisz do ziemi, z której zostałeś wzięty. Prochem jesteś i w proch się obrócisz.

Adam nazwał żonę Ewą, bo stała się matką wszystkich żyjących.

Bóg zrobił Adamowi i Ewie odzienie ze skór i ubrał ich w nie.

Potem powiedział:

— Oto człowiek stał się jak jeden z nas, zna dobro i zło. Byle tylko nie wyciągnął teraz ręki po owoc z drzewa życia, nie zjadł go i nie żył na wieki.

Wyprawił więc Bóg Adama z ogrodu Eden, żeby uprawiał ziemię, z której został wzięty. Wygnał człowieka, a na wschód od ogrodu postawił cherubinów i płonący miecz, który obracał się na wszystkie strony. Odtąd strzegli drogi do drzewa życia.

---

## About this tale

Adam i Ewa to opowieść biblijna, a nie baśń. Opowiadają ją drugi i trzeci rozdział Księgi Rodzaju, od której zaczyna się Biblia. W starych przekładach Księga Rodzaju nosi tytuł pierwszej księgi Mojżeszowej, ale tekst nie mówi, kto ją napisał. Tę historię opowiedzieliśmy według warszawskiego wydania Biblii Wujka z 1923 roku.

Przekład Jakuba Wujka, dokonany z łaciny, ma własne słownictwo: ogród nazywa się w nim „Raj rozkoszy”, człowiek powstaje „z mułu ziemie”, a żona Adama ma na imię „Hewa”. Piszemy dzisiejszą polszczyzną, więc u nas jest ogród Eden, proch ziemi i Ewa. Nasza opowieść obejmuje wiersze od 2,4 do 3,24.

> Prochem jesteś i w proch się obrócisz.
>
> Księga Rodzaju 3,19, Biblia Wujka, 1923: boś jest proch, i w proch się obrócisz.

### Biblia Wujka i nasza opowieść

|  | Biblia Wujka, 1923 | Nasza opowieść |
| --- | --- | --- |
| Imię Boga | Pan Bóg | zawsze Bóg |
| Ogród | „Raj rozkoszy” | ogród Eden |
| Człowiek powstaje | „z mułu ziemie” | z prochu ziemi |
| Rzeki | cztery: Phison, Gehon, Tygrys, Eufrates | cztery wielkie rzeki bez nazw |
| Słowa Adama z 2,23 | „tę będą zwać Mężyną” | „Będzie się nazywała kobietą” |
| Imię żony | Hewa | Ewa |
| Wąż po wyroku | czołga się „na piersiach”, je ziemię | pełza na brzuchu, je proch |
| Głowa węża | „ona zetrze głowę twoję”, wąż ma „czyhać” na piętę | zmiażdży ją potomstwo, wąż ugryzie w piętę |

### Co opowiada nasz tekst

Zaczynamy w chwili, gdy na ziemi nie rośnie jeszcze żadna roślina, a ziemię zrasza tylko źródło, czyli Wujkowy „zdrój”. Bóg lepi człowieka z prochu ziemi i tchnie w jego nozdrza tchnienie życia; zdanie „Tak powstał Adam” dodaliśmy sami. Adam nadaje imiona zwierzętom i ptakom, a potem Bóg zabiera mu we śnie jedno żebro i buduje z niego kobietę. Wąż namawia ją do zjedzenia owocu z drzewa poznania dobra i zła, ona zjada i daje owoc mężowi. Bóg przeklina węża i ziemię, ale nie Adama i Ewę. Na koniec wygania człowieka z ogrodu, żeby ten nie sięgnął po owoc z drzewa życia. U nas Bóg stawia potem cherubinów i płonący miecz na wschód od ogrodu; u Wujka stawia ich „przed rajem rozkoszy”, bez wskazania strony świata.

Opowieść mówi wprost, że Adam i jego żona byli nadzy i wcale się tego nie wstydzili, a trzy wyroki Boga przytacza w całości. Przemocy w niej nie ma i nie dodaliśmy niczego, co mogłoby dziecko przestraszyć.

### Sąsiednie historie i owoc bez nazwy

Z tej samej Księgi Rodzaju pochodzi „Arka Noego”, którą również opowiedzieliśmy według Biblii Wujka. Dalej Biblia mówi o synach Adama i Ewy, ale nasza opowieść kończy się wygnaniem z ogrodu.

W całej historii nie pada słowo „jabłko”. Ani Wujek, ani nasz tekst nie mówi, co to był za owoc: u Wujka mowa tylko o owocu z „drzewa wiadomości dobrego i złego”, a u nas z drzewa poznania dobra i zła. Wąż też nie jest tu nazwany diabłem; Wujek pisze jedynie, że był „chytrszy nad inne wszystkie zwierzęta ziemne”.

Sources (claims checked against them on 2026-11-02):
- 1923: Księgi Genesis, to jest Pierwsze Mojżeszowe, Biblia, przeł. ks. Jakób Wujek, Warszawa 1923, Rdz 2,4–3,24 [our source] (https://pl.wikisource.org/wiki/Biblia_Wujka_(1923)/Księga_Rodzaju_(całość))
- Wikidata Q1135949 (https://www.wikidata.org/wiki/Q1135949)

---

- Read online: https://talerie.com/pl/bajki/adam-i-ewa
- Also in: [English](https://talerie.com/en/tales/adam-and-eve.md), [German](https://talerie.com/de/maerchen/adam-und-eva.md), [French](https://talerie.com/fr/contes/adam-et-eve.md), [Spanish](https://talerie.com/es/cuentos/adan-y-eva.md), [Portuguese](https://talerie.com/pt/contos/adao-e-eva.md), [Czech](https://talerie.com/cs/pohadky/adam-a-eva.md)
- Wikidata: https://www.wikidata.org/wiki/Q1135949
- Source: Biblia Jakuba Wujka, wydanie Warszawa 1923: Księga Rodzaju 2,4–3,24 (https://pl.wikisource.org/wiki/Biblia_Wujka_(1923)/Księga_Rodzaju_(całość))
- Public-domain basis: Talerie contemporary retelling (CC0 2026), based on: Biblia Jakuba Wujka, wydanie Warszawa 1923: Księga Rodzaju 2,4–3,24 — EU anonymous-work rule (+70 passed); translator Jakub Wujek died 1597 (+70 passed); edition published anonymously 1923 (+70 passed)
- License: CC0-1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/)
