# Dawid i Goliat _Retold by Talerie (talerie.com) from Biblia Jakuba Wujka_ · 7 min read · ages 7+ Pasterz Dawid, najmłodszy syn Jessego, przychodzi do obozu w Dolinie Terebintów, odrzuca zbroję króla Saula i z procą wychodzi naprzeciw olbrzyma Goliata z Gat. Dawid powala Filistyna kamieniem i odcina mu głowę, Izraelici ścigają Filistynów aż do Ekronu, a Abner przyprowadza Dawida z głową olbrzyma przed Saula. --- Filistyni zebrali swoje wojska na wojnę. Ściągnęli do Soko w ziemi Judy i rozbili obóz między Soko a Azeką, w Efes-Dammim. Król Saul także zebrał Izraelitów, przyprowadził ich do Doliny Terebintów i ustawił do bitwy naprzeciw Filistynów. Filistyni stali na górze po jednej stronie, Izraelici na górze po drugiej, a między nimi leżała dolina. Z obozu Filistynów wyszedł wtedy olbrzym, wojownik imieniem Goliat z Gat. Miał sześć łokci i piędź wzrostu. Na głowie nosił spiżowy hełm, a na sobie pancerz z łusek, który ważył pięć tysięcy sykli spiżu. Na goleniach miał spiżowe nagolenniki, a ramiona osłaniała mu spiżowa tarcza. Drzewce jego włóczni było grube jak wał tkackiego krosna, a samo żelazne ostrze ważyło sześćset sykli. Przed nim zawsze szedł giermek. Goliat stanął i zawołał do szeregów Izraela: — Po co wyszliście szykować się do bitwy? Czy ja nie jestem Filistynem, a wy sługami Saula? Wybierzcie spośród siebie jednego człowieka i niech wyjdzie do mnie na pojedynek. Jeśli zdoła ze mną walczyć i mnie zabije, będziemy waszymi niewolnikami. Ale jeśli ja go pokonam i zabiję, to wy zostaniecie naszymi niewolnikami i będziecie nam służyć. — Dziś drwię sobie z wojsk Izraela! — wołał dalej Filistyn. — Dajcie mi człowieka, to stoczymy pojedynek! Kiedy Saul i wszyscy Izraelici usłyszeli te słowa, osłupieli i ogarnął ich wielki strach. Nikt nie odważył się wyjść olbrzymowi naprzeciw. Dawid był synem Jessego, Efratejczyka z Betlejem w Judzie. Jesse miał ośmiu synów, a za czasów Saula był już starcem. Trzej jego najstarsi synowie poszli za Saulem na wojnę: pierworodny Eliab, drugi Abinadab i trzeci Szamma. Dawid był z nich wszystkich najmłodszy. Kiedy starsi bracia ruszyli za królem, on odszedł od Saula i wrócił do Betlejem, żeby paść owce ojca. Tymczasem Filistyn wychodził co rano i co wieczór i stawał przed Izraelitami. Trwało to czterdzieści dni. Pewnego dnia Jesse powiedział do Dawida: — Weź dla braci miarę prażonego ziarna i tych dziesięć chlebów, a potem biegnij z tym do obozu. Tych dziesięć serów zanieś ich dowódcy. Zobacz, czy bracia mają się dobrze, i dowiedz się, w jakim oddziale stoją. A Saul, bracia Dawida i całe wojsko Izraela stali wtedy w Dolinie Terebintów i walczyli z Filistynami. Dawid wstał wcześnie rano, zostawił owce pod opieką stróża, zabrał jedzenie i poszedł, tak jak mu kazał ojciec. Doszedł do obozu otoczonego wozami akurat wtedy, gdy wojsko wychodziło w szyku i wznosiło okrzyk bojowy. Izraelici i Filistyni stanęli naprzeciw siebie, szereg przeciw szeregowi. Chłopak zostawił to, co przyniósł, u strażnika taborów, pobiegł na pole bitwy i zapytał braci, czy wszystko u nich dobrze. Kiedy jeszcze z nimi rozmawiał, z szeregów Filistynów wyszedł olbrzym Goliat z Gat i zawołał te same słowa co zawsze. Dawid usłyszał je na własne uszy. Na widok olbrzyma wszyscy Izraelici cofali się przed nim, bo bardzo się go bali. — Widzieliście tego człowieka, który wychodzi? — powiedział jeden z żołnierzy. — Wychodzi, żeby szydzić z Izraela. Kto go zabije, tego król obsypie bogactwami, da mu swoją córkę za żonę, a rodzinę jego ojca zwolni z podatków. Dawid zapytał mężczyzn, którzy stali obok niego: — Co dostanie ten, kto zabije tego Filistyna i zmyje hańbę z Izraela? Kim jest ten nieobrzezany Filistyn, że szydzi z wojsk Boga żywego? — Tak, to właśnie dostanie ten, kto go zabije — odpowiedzieli mu ludzie i powtórzyli wszystko jeszcze raz. Usłyszał to Eliab, najstarszy brat Dawida, i rozgniewał się. — Po co tu przyszedłeś? — zapytał. — Czemu zostawiłeś tych kilka owiec na pustkowiu? Znam twoją pychę i wiem, co masz w sercu. Przyszedłeś tylko popatrzeć na bitwę! — A co ja takiego zrobiłem? — odparł Dawid. — Przecież tylko zapytałem. Dawid odwrócił się od brata, podszedł do kogoś innego i zapytał o to samo. Ludzie odpowiedzieli mu tak jak przedtem. Ktoś usłyszał, o co pyta Dawid, i powtórzył jego słowa królowi. Saul kazał przyprowadzić chłopca do siebie. — Królu, niech nikt nie traci ducha z powodu tego Filistyna — powiedział Dawid. — Ja, twój sługa, pójdę i stanę z nim do walki. — Nie dasz rady walczyć z tym Filistynem — odpowiedział Saul. — Jesteś jeszcze chłopcem, a on jest wojownikiem od młodości. — Królu, twój sługa pasał owce ojca — powiedział Dawid. — Czasem przychodził lew albo niedźwiedź i porywał barana ze stada. Wtedy goniłem drapieżnika, biłem go i wyrywałem mu zdobycz z paszczy. A kiedy rzucał się na mnie, chwytałem go za gardło, dusiłem i zabijałem. Zabiłem i lwa, i niedźwiedzia, a z tym nieobrzezanym Filistynem będzie tak samo jak z nimi. Teraz pójdę i zmyję hańbę z naszego ludu, bo kim on jest, żeby złorzeczyć wojsku Boga żywego? Po chwili Dawid dodał: — Bóg, który wyrwał mnie z łap lwa i z łap niedźwiedzia, wyrwie mnie też z rąk tego Filistyna. — Idź — powiedział Saul — i niech Bóg będzie z tobą. Potem król ubrał Dawida w swoje szaty, włożył mu na głowę spiżowy hełm i okrył go pancerzem. Dawid przypasał jeszcze królewski miecz i zrobił kilka kroków, żeby sprawdzić, czy da radę w tym chodzić. Szło mu ciężko, bo nigdy wcześniej nie nosił zbroi. — Nie mogę w tym chodzić, królu — powiedział do Saula. — Nie jestem do tego przyzwyczajony. I zdjął to wszystko z siebie. Wziął za to swój kij, z którym się nie rozstawał. Wybrał z potoku pięć gładkich kamieni i włożył je do torby pasterskiej, którą miał przy sobie. Z procą w ręku wyszedł naprzeciw Filistyna. Olbrzym także ruszył i krok za krokiem zbliżał się do Dawida, a przed nim szedł giermek. Kiedy Goliat rozejrzał się i zobaczył przeciwnika, zmierzył go pogardliwym wzrokiem, bo był to młodzieniec rumiany i urodziwy. — Czy ja jestem psem, że idziesz na mnie z kijem? — zawołał Goliat. Potem przeklął Dawida, wzywając swoich bogów, i dodał: — Chodź no tu, a oddam twoje ciało na pożarcie ptakom i dzikim zwierzętom! Dawid odpowiedział Filistynowi: — Ty idziesz na mnie z mieczem, z włócznią i z tarczą, a ja idę na ciebie w imię Boga Zastępów, Boga wojsk Izraela, z których szydziłeś. Dziś Bóg wyda cię w moje ręce. Zabiję cię i zetnę ci głowę, a ciała żołnierzy filistyńskich dam dzisiaj na pożarcie ptakom i dzikim zwierzętom. Niech cała ziemia się dowie, że Izrael ma Boga! Niech wszyscy tu zebrani zobaczą, że Bóg nie ratuje mieczem ani włócznią. To jego wojna i on wyda was w nasze ręce. Kiedy Filistyn ruszył i zaczął się zbliżać, Dawid pobiegł mu naprzeciw. Sięgnął do torby, wyjął jeden kamień, zakręcił procą nad głową i wypuścił go. Kamień trafił Filistyna w czoło i utkwił w nim tak głęboko, że olbrzym runął twarzą na ziemię. Tak Dawid pokonał Filistyna procą i kamieniem. Powalił go jednym rzutem, choć nie miał w ręku miecza. Podbiegł i stanął nad olbrzymem. Chwycił jego miecz, wyciągnął go z pochwy, zabił nim Filistyna i odciął mu głowę. Kiedy Filistyni zobaczyli, że ich najsilniejszy wojownik nie żyje, rzucili się do ucieczki. Wtedy Izraelici i ludzie z Judy poderwali się, wznieśli okrzyk i ruszyli w pościg. Gonili Filistynów aż do doliny i do samych bram Ekronu, a ranni Filistyni padali wzdłuż drogi do Szaaraim, aż po Gat i Ekron. Po powrocie z pościgu Izraelici splądrowali ich obóz. Zbroję olbrzyma Dawid złożył w swoim namiocie, a głowę Filistyna zaniósł później do Jerozolimy. Wcześniej, kiedy Saul patrzył, jak Dawid wychodzi naprzeciw Filistyna, zapytał Abnera, dowódcę swojego wojska: — Abnerze, z jakiego rodu jest ten młodzieniec? — Na twoje życie, królu, nie wiem — odpowiedział Abner. — To dowiedz się, czyj to syn — powiedział król. Kiedy Dawid wracał po zabiciu Filistyna, Abner zabrał go i przyprowadził przed Saula. Chłopak trzymał w ręku głowę olbrzyma. — Z jakiego rodu jesteś, młodzieńcze? — zapytał go Saul. — Jestem synem twojego sługi, Jessego z Betlejem — odpowiedział Dawid. --- ## About this tale „Dawid i Goliat” pochodzi z Biblii, a nie ze zbioru baśni: to cały 17. rozdział Pierwszej Księgi Samuela, która u Wujka nosi nagłówek „KSIĘGI KRÓLEWSKIE PIERWSZE. (PIERWSZE SAMUELOWE.)”. Kto spisał tę historię, tekst nie mówi. Opowiadamy ją za Biblią w przekładzie ks. Jakuba Wujka, którą wydano w Warszawie w 1923 roku. Biblię Wujka, przełożoną z łaciny, wydano w Krakowie w 1599 roku. My piszemy dzisiejszą polszczyzną: Goliata, którego Wujek nazywa „mąż bękart”, nazywamy olbrzymem, a zamiast „Pan” piszemy „Bóg”. Mamy dwie własne wersje: krótszą „Łagodniejszą” i „Oryginalną”, w której są też Soko, Azeka, waga pancerza w syklach i Jerozolima. > Ty idziesz na mnie z mieczem, włócznią i tarczą > A ja idę na ciebie w imię Boga wojsk Izraela, z którego szydziłeś. > > Pierwsza Księga Samuela 17,45, Biblia Wujka, 1923: Ty idziesz do mnie z mieczem i z oszczepem i z puklerzem, / lecz ja idę do ciebie w imię Pana zastępów, Boga hufców Izraelowych, którymeś urągał. ### Wujek i nasza opowieść o Dawidzie | | Biblia Wujka, 1923 | Nasze wersje | | --- | --- | --- | | Goliat | „mąż bękart” | olbrzym, wojownik | | Dolina | „doliny Therebinthu” | Dolina Terebintów | | Ojciec Dawida | Isai | Jesse | | Hełm Goliata | „przyłbica miedziana” | spiżowy hełm | | Wygląd Dawida | „lisowaty i piękny na wejrzeniu” | rumiany, piękny z twarzy, w „Oryginalnej” urodziwy | | Kamienie | „pięć jaśniusienieczkich kamieni” | pięć gładkich kamieni | | Imię Boga | „Pan zastępów” | Bóg, w „Oryginalnej” także Bóg Zastępów | | Jerozolima | Dawid zanosi tam głowę Goliata | tylko w „Oryginalnej” | ### Jak to opowiadamy Obie nasze wersje idą za rozdziałem od początku do końca. Filistyni i Izraelici stoją na dwóch górach, a między nimi leży dolina. Przez czterdzieści dni Goliat co rano i co wieczór wychodzi przed wojsko Izraela i żąda przeciwnika do walki. Jesse posyła najmłodszego syna z jedzeniem dla braci, Eliab gniewa się na Dawida, a Saul najpierw uważa, że chłopiec nie da rady. Dawid zdejmuje królewską zbroję i bierze kij, procę oraz pięć gładkich kamieni. Zostawiliśmy też zdanie, które Wujek ma w słowach Dawida o lwie i niedźwiedziu; u nas brzmi ono: „Teraz pójdę i zmyję hańbę z naszego ludu”. „Łagodniejsza” wersja jest krótsza, ale nie pomija końca walki: Dawid zabija Goliata jego własnym mieczem i odcina mu głowę, a potem staje z nią przed Saulem. To tylko kilka zdań, ale lepiej wiedzieć o nich wcześniej, jeśli czytasz dziecku na głos. ### Kim był Dawid i jak zginął Goliat Dawid jest najmłodszym z ośmiu synów Jessego, pasterzem z Betlejem. Druga Księga Samuela opowiada, że później zostaje królem Izraela. Rozdział, a z nim nasza opowieść, kończy się pytaniem Saula, czyim synem jest ten młodzieniec, i odpowiedzią Dawida. Inne historie biblijne znajdziesz u nas jako „Arka Noego”, „Mojżesz i wyjście z Egiptu”, „Józef Egipski” i „Jonasz i wieloryb”. Jak zginął Goliat, tekst opowiada dokładnie: kamień z procy utkwił mu w czole i olbrzym padł twarzą na ziemię, a potem Dawid wyciągnął z pochwy jego miecz, zabił go nim i odciął mu głowę. Sources (claims checked against them on 2026-10-30): - 1923: KSIĘGI KRÓLEWSKIE PIERWSZE. (PIERWSZE SAMUELOWE.), Biblia, przeł. ks. Jakób Wujek, Warszawa 1923, s. 281–283 (rozdz. 17) [our source] (https://pl.wikisource.org/wiki/Biblia_Wujka_(1923)/Pierwsza_Księga_Samuela_(całość)) - Wikidata Q13472331 (https://www.wikidata.org/wiki/Q13472331) --- - Read online: https://talerie.com/pl/bajki/dawid-i-goliat-original - Characters: Saul - Version: longer, more faithful retelling; the gentler retelling: https://talerie.com/pl/bajki/dawid-i-goliat.md - Also in: [English](https://talerie.com/en/tales/david-and-goliath-original.md), [German](https://talerie.com/de/maerchen/david-und-goliath-original.md), [French](https://talerie.com/fr/contes/david-et-goliath-original.md), [Spanish](https://talerie.com/es/cuentos/david-y-goliat-original.md), [Portuguese](https://talerie.com/pt/contos/davi-e-golias-original.md), [Czech](https://talerie.com/cs/pohadky/david-a-golias-original.md) - Wikidata: https://www.wikidata.org/wiki/Q13472331 - Source: Biblia Jakuba Wujka, wydanie Warszawa 1923: Pierwsza Księga Samuela 17 (https://pl.wikisource.org/wiki/Biblia_Wujka_(1923)/Pierwsza_Księga_Samuela_(całość)) - Public-domain basis: Talerie contemporary retelling (CC0 2026), based on: Biblia Jakuba Wujka, wydanie Warszawa 1923: Pierwsza Księga Samuela 17 — EU anonymous-work rule (+70 passed); translator Jakub Wujek died 1597 (+70 passed); edition published anonymously 1923 (+70 passed) - License: CC0-1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/)