# Dawid i Goliat _Retold by Talerie (talerie.com) from Biblia Jakuba Wujka_ · 7 min read · ages 6+ Olbrzym Goliat szydzi z wojska Izraela, aż młody pasterz Dawid zdejmuje zbroję króla Saula i wychodzi na olbrzyma tylko z kijem, procą i pięcioma kamieniami. Dawid trafia Filistyna kamieniem w czoło i zabija go jego własnym mieczem, Filistyni uciekają aż do Gat i Ekronu, a Abner przyprowadza zwycięzcę przed Saula. --- Filistyni zgromadzili wojska do bitwy i rozbili obóz na górze. Król Saul zebrał Izraelitów w Dolinie Terebintów i ustawił ich do boju na górze po drugiej stronie. Filistyni stali na jednym zboczu, Izraelici na drugim, a między nimi leżała dolina. Pewnego dnia z obozu Filistynów wyszedł olbrzym, wojownik imieniem Goliat z Gat. Miał sześć łokci i piędź wzrostu. Na głowie nosił spiżowy hełm, na piersi ciężki pancerz ze spiżowych łusek, na nogach spiżowe nagolenniki, a na ramionach spiżową tarczę. Drzewce jego włóczni było grube jak wał tkackiego krosna, a żelazny grot ważył bardzo wiele. Przed olbrzymem szedł giermek. Goliat stanął przed szeregami Izraela. — Po co wyszliście szykować się do bitwy? — zawołał. — Ja jestem Filistynem, a wy jesteście sługami Saula. Wybierzcie spośród siebie jednego człowieka i niech wyjdzie walczyć ze mną. Jeśli mnie pokona i zabije, będziemy waszymi niewolnikami. Ale jeśli ja go pokonam i zabiję, to wy zostaniecie naszymi niewolnikami i będziecie nam służyć. — Rzucam dziś wyzwanie wojskom Izraela! — wołał dalej Filistyn. — Dajcie mi człowieka, będziemy walczyć jeden na jednego! Kiedy Saul i wszyscy Izraelici usłyszeli te słowa, ogarnął ich wielki strach. Dawid był synem Jessego z Betlejem. Jesse, człowiek już stary, miał ośmiu synów. Trzej najstarsi, Eliab, Abinadab i Szamma, poszli z Saulem na wojnę. Dawid był najmłodszy. Bywał czasem u Saula, ale wracał do domu, żeby paść owce ojca w Betlejem. Tymczasem Filistyn co rano i co wieczór wychodził przed wojsko Izraela i stawał naprzeciw niego. Trwało to czterdzieści dni, a nikt nie odważył się mu odpowiedzieć. — Weź dla braci tę miarę prażonego ziarna oraz dziesięć bochenków chleba i biegnij z nimi do obozu — powiedział pewnego dnia Jesse do Dawida. — A te dziesięć serów zanieś ich dowódcy. Zobacz, czy bracia są zdrowi, i dowiedz się, jak im się wiedzie. Następnego ranka Dawid wstał wcześnie, zostawił owce pod opieką innego pasterza, zabrał jedzenie i ruszył w drogę, tak jak polecił mu ojciec. Dotarł do obozu akurat wtedy, gdy wojsko wychodziło na pole bitwy i wznosiło okrzyk wojenny. Izraelici i Filistyni stali już naprzeciw siebie, szereg przeciw szeregowi. Dawid zostawił przyniesione rzeczy u strażnika taborów, pobiegł między żołnierzy i zapytał braci, jak się mają. Jeszcze z nimi rozmawiał, kiedy z obozu Filistynów wyszedł Goliat z Gat i zawołał to samo co zawsze. Dawid usłyszał każde jego słowo. Na widok olbrzyma Izraelici cofali się, bo bardzo się go bali. — Widzieliście tego człowieka? — powiedział jeden z żołnierzy. — Wychodzi, żeby szydzić z Izraela. Kto go zabije, tego król obsypie wielkimi bogactwami i da mu swoją córkę za żonę, a rodzinę jego ojca zwolni ze wszystkich podatków. — A co dostanie ten, kto zabije tego Filistyna i zmyje hańbę z Izraela? — zapytał Dawid ludzi, którzy stali obok. — Kim jest ten Filistyn, że śmie szydzić z wojska żywego Boga? Żołnierze powtórzyli mu to samo: tak zostanie nagrodzony ten, kto zabije olbrzyma. Usłyszał tę rozmowę Eliab, najstarszy brat Dawida, i rozgniewał się na niego. — Po co tu przyszedłeś? — zawołał. — Na kogo zostawiłeś na pustkowiu tych kilka owiec? Znam cię, wiem, jaki jesteś zarozumiały i jakie masz złe serce. Przyszedłeś tylko popatrzeć na bitwę! — A co ja takiego zrobiłem? — odparł Dawid. — Przecież tylko zapytałem. Dawid odwrócił się od brata, podszedł do kogoś innego i zapytał o to samo. Żołnierze odpowiedzieli mu tak jak przedtem. Słowa Dawida doszły do króla Saula i król kazał go do siebie przyprowadzić. — Niech nikt nie traci odwagi z powodu tego Filistyna — powiedział Dawid do Saula. — Ja pójdę, królu, i stanę z nim do walki. — Nie dasz rady walczyć z tym Filistynem — odparł Saul. — Jesteś jeszcze młodzieńcem, a on jest wojownikiem od młodości. — Królu, pasłem owce mojego ojca — powiedział Dawid. — Kiedy przychodził lew albo niedźwiedź i porywał jagnię ze stada, goniłem go, biłem i wyrywałem mu zdobycz z paszczy. A kiedy rzucał się na mnie, chwytałem go za gardło i zabijałem. Zabiłem i lwa, i niedźwiedzia. Z tym Filistynem będzie tak samo jak z nimi, bo szydził z wojska żywego Boga. Teraz pójdę i zmyję hańbę z naszego ludu. Bóg, który wyrwał mnie z łap lwa i niedźwiedzia, wyrwie mnie też z rąk tego Filistyna. — Idź — powiedział Saul. — Niech Bóg będzie z tobą. Potem Saul ubrał Dawida we własne szaty, włożył mu na głowę spiżowy hełm i okrył go pancerzem. Dawid przypasał jeszcze miecz króla i spróbował zrobić kilka kroków, ale nigdy wcześniej nie nosił zbroi. — Nie mogę w tym chodzić, nie jestem do tego przyzwyczajony — powiedział Dawid do Saula i zdjął to wszystko z siebie. Wziął za to swój kij, z którym nigdy się nie rozstawał, wybrał z potoku pięć gładkich kamieni i włożył je do pasterskiej torby. Z procą w ręku wyszedł naprzeciw Filistyna. Goliat zbliżał się krok za krokiem, a przed nim szedł giermek. Kiedy olbrzym przyjrzał się Dawidowi, spojrzał na niego z pogardą, bo zobaczył tylko młodzieńca, rumianego i pięknego z twarzy. — Czy ja jestem psem, że przychodzisz do mnie z kijem? — zawołał Goliat i przeklął Dawida w imię swoich bogów. — Chodź no tu, a oddam twoje ciało ptakom i dzikim zwierzętom! — Ty idziesz na mnie z mieczem, włócznią i tarczą — odpowiedział Dawid. — A ja idę na ciebie w imię Boga wojsk Izraela, z którego szydziłeś. Dziś Bóg odda cię w moje ręce. Zabiję cię i zetnę ci głowę, a ciała filistyńskich żołnierzy oddam ptakom i dzikim zwierzętom. Niech cała ziemia się dowie, że Izrael ma Boga. Niech wszyscy tu zebrani zobaczą, że Bóg nie ratuje mieczem ani włócznią. To jego wojna i to on odda was w nasze ręce. Goliat ruszył i podchodził coraz bliżej. Wtedy Dawid pobiegł mu naprzeciw. Sięgnął do torby, wyjął jeden kamień, zakręcił procą nad głową i cisnął. Kamień trafił Filistyna w czoło i utkwił w nim. Olbrzym runął twarzą na ziemię. Tak Dawid pokonał Filistyna procą i kamieniem, choć nie miał w ręku miecza. Podbiegł i stanął nad olbrzymem. Wyciągnął z pochwy miecz Goliata, zabił go nim i odciął mu głowę. Kiedy Filistyni zobaczyli, że ich najsilniejszy wojownik nie żyje, rzucili się do ucieczki. Izraelici wznieśli okrzyk i ruszyli w pogoń aż do bram Ekronu i do samego Gat. Ranni Filistyni padali po drodze. Potem Izraelici wrócili z pościgu i złupili ich obóz. Wcześniej, kiedy Dawid wychodził naprzeciw olbrzyma, Saul patrzył za nim i zwrócił się do Abnera, dowódcy swojego wojska. — Abnerze, czyim synem jest ten młodzieniec? — zapytał. — Przysięgam na twoje życie, królu, że nie wiem — odpowiedział Abner. — Dowiedz się więc, czyj to syn — polecił król. Kiedy Dawid wracał po zwycięstwie nad Filistynem, Abner zabrał go i przyprowadził przed Saula. Dawid trzymał w ręce głowę Goliata. — Czyim jesteś synem, młodzieńcze? — zapytał Saul. — Jestem synem twojego sługi Jessego z Betlejem — odpowiedział Dawid. --- ## About this tale „Dawid i Goliat” pochodzi z Biblii, a nie ze zbioru baśni: to cały 17. rozdział Pierwszej Księgi Samuela, która u Wujka nosi nagłówek „KSIĘGI KRÓLEWSKIE PIERWSZE. (PIERWSZE SAMUELOWE.)”. Kto spisał tę historię, tekst nie mówi. Opowiadamy ją za Biblią w przekładzie ks. Jakuba Wujka, którą wydano w Warszawie w 1923 roku. Biblię Wujka, przełożoną z łaciny, wydano w Krakowie w 1599 roku. My piszemy dzisiejszą polszczyzną: Goliata, którego Wujek nazywa „mąż bękart”, nazywamy olbrzymem, a zamiast „Pan” piszemy „Bóg”. Mamy dwie własne wersje: krótszą „Łagodniejszą” i „Oryginalną”, w której są też Soko, Azeka, waga pancerza w syklach i Jerozolima. > Ty idziesz na mnie z mieczem, włócznią i tarczą > A ja idę na ciebie w imię Boga wojsk Izraela, z którego szydziłeś. > > Pierwsza Księga Samuela 17,45, Biblia Wujka, 1923: Ty idziesz do mnie z mieczem i z oszczepem i z puklerzem, / lecz ja idę do ciebie w imię Pana zastępów, Boga hufców Izraelowych, którymeś urągał. ### Wujek i nasza opowieść o Dawidzie | | Biblia Wujka, 1923 | Nasze wersje | | --- | --- | --- | | Goliat | „mąż bękart” | olbrzym, wojownik | | Dolina | „doliny Therebinthu” | Dolina Terebintów | | Ojciec Dawida | Isai | Jesse | | Hełm Goliata | „przyłbica miedziana” | spiżowy hełm | | Wygląd Dawida | „lisowaty i piękny na wejrzeniu” | rumiany, piękny z twarzy, w „Oryginalnej” urodziwy | | Kamienie | „pięć jaśniusienieczkich kamieni” | pięć gładkich kamieni | | Imię Boga | „Pan zastępów” | Bóg, w „Oryginalnej” także Bóg Zastępów | | Jerozolima | Dawid zanosi tam głowę Goliata | tylko w „Oryginalnej” | ### Jak to opowiadamy Obie nasze wersje idą za rozdziałem od początku do końca. Filistyni i Izraelici stoją na dwóch górach, a między nimi leży dolina. Przez czterdzieści dni Goliat co rano i co wieczór wychodzi przed wojsko Izraela i żąda przeciwnika do walki. Jesse posyła najmłodszego syna z jedzeniem dla braci, Eliab gniewa się na Dawida, a Saul najpierw uważa, że chłopiec nie da rady. Dawid zdejmuje królewską zbroję i bierze kij, procę oraz pięć gładkich kamieni. Zostawiliśmy też zdanie, które Wujek ma w słowach Dawida o lwie i niedźwiedziu; u nas brzmi ono: „Teraz pójdę i zmyję hańbę z naszego ludu”. „Łagodniejsza” wersja jest krótsza, ale nie pomija końca walki: Dawid zabija Goliata jego własnym mieczem i odcina mu głowę, a potem staje z nią przed Saulem. To tylko kilka zdań, ale lepiej wiedzieć o nich wcześniej, jeśli czytasz dziecku na głos. ### Kim był Dawid i jak zginął Goliat Dawid jest najmłodszym z ośmiu synów Jessego, pasterzem z Betlejem. Druga Księga Samuela opowiada, że później zostaje królem Izraela. Rozdział, a z nim nasza opowieść, kończy się pytaniem Saula, czyim synem jest ten młodzieniec, i odpowiedzią Dawida. Inne historie biblijne znajdziesz u nas jako „Arka Noego”, „Mojżesz i wyjście z Egiptu”, „Józef Egipski” i „Jonasz i wieloryb”. Jak zginął Goliat, tekst opowiada dokładnie: kamień z procy utkwił mu w czole i olbrzym padł twarzą na ziemię, a potem Dawid wyciągnął z pochwy jego miecz, zabił go nim i odciął mu głowę. Sources (claims checked against them on 2026-10-30): - 1923: KSIĘGI KRÓLEWSKIE PIERWSZE. (PIERWSZE SAMUELOWE.), Biblia, przeł. ks. Jakób Wujek, Warszawa 1923, s. 281–283 (rozdz. 17) [our source] (https://pl.wikisource.org/wiki/Biblia_Wujka_(1923)/Pierwsza_Księga_Samuela_(całość)) - Wikidata Q13472331 (https://www.wikidata.org/wiki/Q13472331) --- - Read online: https://talerie.com/pl/bajki/dawid-i-goliat - Characters: Saul - Version: gentler retelling; the longer, more faithful retelling: https://talerie.com/pl/bajki/dawid-i-goliat-original.md - Also in: [English](https://talerie.com/en/tales/david-and-goliath.md), [German](https://talerie.com/de/maerchen/david-und-goliath.md), [French](https://talerie.com/fr/contes/david-et-goliath.md), [Spanish](https://talerie.com/es/cuentos/david-y-goliat.md), [Portuguese](https://talerie.com/pt/contos/davi-e-golias.md), [Czech](https://talerie.com/cs/pohadky/david-a-golias.md) - Wikidata: https://www.wikidata.org/wiki/Q13472331 - Source: Biblia Jakuba Wujka, wydanie Warszawa 1923: Pierwsza Księga Samuela 17 (https://pl.wikisource.org/wiki/Biblia_Wujka_(1923)/Pierwsza_Księga_Samuela_(całość)) - Public-domain basis: Talerie contemporary retelling (CC0 2026), based on: Biblia Jakuba Wujka, wydanie Warszawa 1923: Pierwsza Księga Samuela 17 — EU anonymous-work rule (+70 passed); translator Jakub Wujek died 1597 (+70 passed); edition published anonymously 1923 (+70 passed) - License: CC0-1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/)