# Lis i bocian _Retold by Talerie (talerie.com) from Aesop’s Fables: a new translation_ · 2 min read · ages 4+ Lis zaprasza bociana na obiad i podaje zupę na płaskim talerzu, z którego gość nie nabierze dziobem ani kropli, więc bocian odchodzi głodny. Potem bocian zaprasza lisa do siebie i stawia przed nim wysoki dzban z wąską szyjką, a gdy sam najada się do syta, lis siedzi obok głodny i bezradny. --- Pewnego razu lis zaprosił bociana na obiad. Bocian przyszedł chętnie, bo był głodny i ciekaw, czym poczęstuje go gospodarz. Lis postawił przed gościem tylko jeden wielki, płaski talerz pełen zupy. Nic więcej nie podał. Zupa pachniała tak smakowicie, że bocianowi aż zaburczało w brzuchu. Lis zabrał się do jedzenia i chłeptał, aż mu się uszy trzęsły. A bocian stukał długim dziobem w talerz raz, drugi i trzeci, ale talerz był tak płytki, że nie mógł nabrać dziobem ani kropli. Przebiegły gospodarz patrzył, jak gość się męczy, i śmiał się pod nosem. Bocian odszedł od talerza tak samo głodny, jak przyszedł. Niedługo potem bocian zaprosił lisa do siebie. Lis nie dał się prosić i przybiegł od razu, a już po drodze się oblizywał. Bocian postawił przed nim wysoki gliniany dzban z długą, wąską szyjką. Z dzbana tak pięknie pachniało, że lisowi pociekła ślinka. Gospodarz bez trudu wsunął dziób w szyjkę i jadł ze smakiem. Lis krążył wokół dzbana, zaglądał do środka i próbował wcisnąć do niego pysk, ale szyjka była za wąska. Tym razem to bocian najadł się do syta, a lis siedział obok, głodny i bezradny, bo do jedzenia w dzbanie nie mógł się dostać. **Moral:** Gdy z kogoś zakpisz, nie dziw się, że odpłaci ci tym samym. --- ## About this tale Bajkę o lisie i bocianie przypisuje się Ezopowi. Najstarszy tekst, do którego dotarliśmy, to łaciński wiersz Fedrusa z pierwszej księgi jego bajek. We wstępie do tej księgi Fedrus pisze, że sam ujął w wiersze materiał, który znalazł Ezop. Za podstawę posłużył nam angielski przekład V. S. Vernona Jonesa, w którym bajka ma tytuł „The Fox and the Stork”. U niego bajka to jeden akapit, bez morału, a zwierzęta nie mówią w niej ani słowa. U nas jest osiem akapitów i morał, który napisaliśmy sami. ### Bajka u Fedrusa i u Vernona Jonesa | | Fedrus (ks. I, 26) | Vernon Jones (1912) | | --- | --- | --- | | Forma | łaciński wiersz | angielska proza, jeden akapit | | Morał | na samym początku | brak | | Pierwszy obiad | płynna strawa na talerzu | zupa na dużym, płaskim talerzu | | Lis przy stole | o jedzeniu lisa ani słowa | chłepcze ze smakiem, bawi go kłopot gościa | | Drugi obiad | naczynie pełne siekanej strawy | dzban z długą, wąską szyjką | | Lis przy naczyniu | na próżno liże jego szyjkę | siedzi głodny i bezradny | | Kto mówi | bocian, na zakończenie | nikt | ### Co dzieje się w naszej bajce Lis zaprasza bociana na obiad, a bocian przychodzi chętnie, bo jest głodny i ciekaw poczęstunku. Gospodarz stawia przed nim tylko wielki, płaski talerz zupy i sam chłepcze, aż mu się uszy trzęsą. Bocian stuka dziobem w talerz, ale nie nabiera ani kropli, a lis patrzy na to i śmieje się pod nosem. Potem bocian zaprasza lisa do siebie i podaje jedzenie w wysokim glinianym dzbanie z wąską szyjką; to, że dzban jest gliniany, dodaliśmy sami. Lis krąży wokół dzbana i próbuje wcisnąć do środka pysk, a w końcu siedzi obok głodny, podczas gdy bocian je do syta. Tak jak u Vernona Jonesa, żadne ze zwierząt nie odzywa się ani słowem. Morał pod bajką jest nasz: „Gdy z kogoś zakpisz, nie dziw się, że odpłaci ci tym samym.” Tę bajkę możesz spokojnie czytać dziecku: najpierw bez obiadu zostaje bocian, potem lis, i nikomu nie dzieje się nic złego. ### Fedrus, La Fontaine i inne bajki o lisie U Fedrusa morał stoi przed opowieścią: nikomu nie należy szkodzić, a kto skrzywdzi, temu odpłacą tą samą monetą. Na koniec bocian mówi, że każdy powinien cierpliwie znieść, gdy potraktują go tak, jak on traktował innych. Lis z tej wersji na próżno liże szyjkę naczynia; w naszej bajce dzbana nie liże, tylko krąży wokół niego. U La Fontaine’a lis podaje rzadką polewkę na talerzu i sam wychłeptuje ją w mgnieniu oka, a bocian zaprasza go, żeby się zemścić. Lis cieszy się zapachem mięsa pokrojonego w drobne kawałki, ale wraca do domu na czczo, zawstydzony i z podkulonym ogonem. Morał na końcu poeta kieruje do oszustów („Trompeurs, c’est pour vous que j’écris”): pisze tę bajkę dla nich i ostrzega, że mają się spodziewać tego samego. Jak podaje artykuł „Fabel” w Realencyclopädie, bajkę przedstawiono także na rzymskim nagrobku z okolic Florencji. Na naszej stronie są jeszcze „Kruk i lis” oraz „Lis i winogrona”, również z książki Vernona Jonesa. To osobne bajki, w każdej występuje inny lis, a z bocianem nie mają nic wspólnego. Sources (claims checked against them on 2026-11-02): - 1912: The Fox and the Stork, Aesop’s Fables: A New Translation, przeł. V. S. Vernon Jones, Project Gutenberg nr 11339 [our source] (https://www.gutenberg.org/ebooks/11339) - Vulpis et ciconia, Fedrus, Fabulae, ks. I, bajka XXVI, Wikisource (łac.), bez podania wydania (https://la.wikisource.org/wiki/Fabulae_(Phaedrus)/Liber_I) - 1874: Le Renard et la Cigogne, La Fontaine, Fables, Paris: Bernardin-Béchet, 1874, ks. I, bajka XVIII, s. 52–53 (https://fr.wikisource.org/wiki/Fables_de_La_Fontaine_(%C3%A9d._1874)/Le_Renard_et_la_Cigogne) - 1909: Fabel, A. Hausrath, Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, t. VI,2, szp. 1716 (https://de.wikisource.org/wiki/RE:Fabel) - Wikidata Q2914800, ATU 60, Perry 426 (https://www.wikidata.org/wiki/Q2914800) --- - Read online: https://talerie.com/pl/bajki/lis-i-bocian - Also in: [English](https://talerie.com/en/tales/the-fox-and-the-stork.md), [German](https://talerie.com/de/maerchen/der-fuchs-und-der-storch.md), [French](https://talerie.com/fr/contes/le-renard-et-la-cigogne.md), [Spanish](https://talerie.com/es/cuentos/la-zorra-y-la-ciguena.md), [Portuguese](https://talerie.com/pt/contos/a-raposa-e-a-cegonha.md), [Czech](https://talerie.com/cs/pohadky/liska-a-cap.md) - Author's country: Greece (https://talerie.com/pl/bajki/kraj/grecja) - Wikidata: https://www.wikidata.org/wiki/Q2914800 - Tale type: ATU 60, Perry 426 (per Wikidata) - Source: Aesop's Fables: a new translation, tr. V. S. Vernon Jones (1912) (https://www.gutenberg.org/ebooks/11339) - Public-domain basis: Talerie contemporary retelling (CC0 2026), based on: Aesop's Fables: a new translation, tr. V. S. Vernon Jones (1912) — translation: author died 564 BC (+70 passed); translator V. S. Vernon Jones died 1955 (+70 passed) - License: CC0-1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/)