Przejdź do treści
Portret tuszem i akwarelą: mężczyzna z siwą brodą i wąsami, w ciemnym garniturze z kamizelką i krawatem, obok regału z książkami i okna.

Alois Jirásek

Czechy 1851–1930

Alois Jirásek (1851–1930) był czeskim pisarzem, autorem powieści i dramatów historycznych. Napisał też Staré pověsti české (Stare podania czeskie), książkę dla młodzieży o legendarnych początkach Czech, wznawianą wiele razy od 1894 roku i należącą do czeskiej klasyki. Poza Czechami jest mało znany, a czytelnicy z innych krajów trafiają do niego zwykle przez legendę o praskim Golemie.

Urodził się w Hronovie we wschodnich Czechach, w starej rodzinie chłopskiej. Studiował historię w Pradze, przez czternaście lat uczył czeskiego, historii i geografii w gimnazjum w Litomyślu, a od 1888 roku w Pradze. W 1909 roku przeszedł na emeryturę i odtąd tylko pisał.

Podania oparł na kronikach Kosmasa, Dalimila i Hájka oraz na literackich opracowaniach poprzedników, które rozwinął po swojemu. Jedna z części książki rozgrywa się w praskim Mieście Żydowskim za panowania Rudolfa II i zbiera legendy o rabinie Judzie Löwie ben Bezalelu, a wśród nich opowieść o Golemie, glinianym słudze. Ta legenda jest starsza od Jiráska: opowiadano ją już w niemieckojęzycznych zbiorach żydowskich, takich jak Sippurim, wydawany w Pradze od 1847 roku.

W 1918 roku odczytał w praskim Domu Reprezentacyjnym Przysięgę narodową, a do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury nominowano go czterokrotnie. Zmarł w Pradze w 1930 roku i został pochowany w Hronovie.

Stare podania czeskie Aloisa Jiráska

1 legenda