Aleksandr Afanasjew

Aleksandr Afanasjew (1826–1871) wydał w latach 1855–1863 w ośmiu częściach zbiór rosyjskich baśni ludowych, około sześciuset tekstów. To dzięki tej książce Baba Jaga, Wasylisa Piękna, Żar-ptak i Morozko trafiły do druku i dalej w świat, a jego samego zaczęto nazywać rosyjskim Grimmem.

Urodził się w Boguczarze w guberni woroneskiej, dorastał w Bobrowie. W latach 1844–1848 studiował prawo na Uniwersytecie Moskiewskim, ale kariery naukowej nie zrobił: jego pracę dyplomową o samowładztwie w rosyjskim prawie skrytykował minister oświaty, hrabia Uwarow. Od 1849 roku pracował w moskiewskim archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Większości baśni nie zapisał sam. Rosyjskie Towarzystwo Geograficzne przekazało mu teksty zbierane przez mniej więcej dziesięć lat, a on dołączył do nich obszerny zbiór leksykografa Władimira Dala i baśnie z rodzinnych stron. Przy każdej zaznaczał, gdzie ją opowiadano, a kiedy miał kilka wersji tej samej historii, drukował je obok siebie, zamiast składać z nich jedną „poprawną”.

W 1862 roku podejrzewano go o kontakty z przebywającym na emigracji Aleksandrem Hercenem. Rewizja w mieszkaniu niczego nie wykazała, mimo to stracił posadę w archiwum. Pracował potem jako urzędnik moskiewskiej rady miejskiej i sprzedał księgozbiór, żeby utrzymać rodzinę. W 1870 roku wydał wybór baśni dla dzieci. Zmarł na gruźlicę w Moskwie w 1871 roku, w biedzie, mając czterdzieści pięć lat.