Henryk Rzewuski

Henryk Rzewuski (1791–1866) był polskim pisarzem z Wołynia i twórcą gawędy szlacheckiej. Jego najsłynniejsza książka, „Pamiątki JPana Seweryna Soplicy, cześnika parnawskiego”, to opowieści starego szlachcica o czasach konfederacji barskiej i króla Stanisława Augusta, pisane językiem żywej, mówionej opowieści.

Urodził się w Sławucie w rodzinie arystokratycznej. Jego siostrą była Ewelina Hańska, późniejsza żona Balzaka. Za młodu służył w wojsku Księstwa Warszawskiego. Swoje historie najpierw opowiadał w salonach. W 1830 roku w Rzymie zachwycił nimi Adama Mickiewicza, który namówił go, żeby je spisał. Pierwsze wydanie książkowe ukazało się w Paryżu w 1839 roku, a Mickiewicz wziął z tych opowieści nazwisko Sopliców do „Pana Tadeusza”.

W gawędzie „Trybunał lubelski” Soplica wspomina sąd w Lublinie i powtarza zasłyszaną tam opowieść o diabłach, które zasiadły w pustej sali i sprawiedliwie osądziły sprawę skrzywdzonej wdowy. Rzewuski pisał też powieści historyczne, z których najbardziej znany jest trzytomowy „Listopad” (1845–1846). Był konserwatystą i zwolennikiem ugody z Rosją: w latach 1850–1856 pracował w Warszawie przy namiestniku Paskiewiczu, a od 1851 roku redagował lojalistyczny „Dziennik Warszawski”. Zmarł w Cudnowie na Wołyniu.