Przejdź do treści
Czarny kruk z otwartym dziobem siedzi na gałęzi dębu, pod nim spada żółty kawałek sera, a jeszcze niżej rudy lis zadziera łeb i unosi łapę.

Kruk i lis

Ezop

1 min czytania od 4 lat

Kruk siedzi na gałęzi starego drzewa z kawałkiem sera w dziobie i ani myśli się z nim rozstawać. Przechodzący pod drzewem lis zadziera łeb, widzi ser i zaczyna się zastanawiać, jak go zdobyć.


Na gałęzi starego drzewa siedział kruk. W dziobie trzymał kawałek sera i ani myślał się z nim rozstawać.

Pod drzewem przechodził lis. Zadarł łeb, zobaczył ser i zaraz zaczął myśleć, jak go zdobyć. Przystanął w cieniu i odezwał się najsłodszym głosem, na jaki było go stać.

— Cóż za dostojny ptak siedzi nade mną! — zawołał. — Nigdzie nie widziałem piękniejszych piór, lśnią jak czarny jedwab. Gdyby jeszcze śpiewał tak pięknie, jak wygląda, bez wątpienia byłby królem wszystkich ptaków.

Lis stoi w suchych liściach pod pochyłym dębem, zadziera łeb i otwiera pysk, a wysoko na bezlistnej gałęzi siedzi kruk z serem w dziobie.

Krukowi pochlebstwo bardzo przypadło do gustu. Wyprostował się na gałęzi i postanowił pokazać lisowi, że śpiewać też potrafi.

Nabrał powietrza, otworzył dziób i zakrakał najgłośniej, jak umiał.

Ser wypadł mu z dzioba prosto w trawę i nie zdążył się nawet potoczyć, bo lis już go porwał.

— Głos masz, nie przeczę — powiedział lis, oblizując się. — Brakuje ci tylko rozumu.

Jak oceniasz tę bajkę?

Opowiedziała na nowo Talerie, źródło: Aesop’s Fables: a new translation (otwiera się w nowym oknie) Domena publiczna

Podobne opowieści

Lew i mysz

2 min czytania od 4 lat

O tej bajce

Bajkę o kruku i lisie przypisuje się Ezopowi. W greckiej prozie, wydanej przez Émile’a Chambry’ego jako nr 165, ptak kradnie kawałek mięsa, a lis chwali jego wzrost i urodę: taki ptak zostałby królem ptaków, gdyby tylko miał głos. Fedrus opowiada tę historię łacińskim wierszem, a ptak ma u niego ser ukradziony z okna.

Opowiadamy ją za angielskim przekładem bajek Ezopa, który przygotował V. S. Vernon Jones. U niego „a Crow” jest samicą („her beak”), a lis widzi w niej królową ptaków, o ile jej głos dorówna urodzie; u nas to kruk i mowa o królu. Tłumacz zmieścił bajkę w jednym akapicie, bez morału; my mamy siedem akapitów i własny morał.

Bajka u Vernona Jonesa i u Krasickiego

Vernon Jones (1912)Krasicki
Formaproza, jeden akapitwiersz rymowany
Ptak„a Crow”, samicakruk
Morałbrakna początku, w dwóch wersach
Pochwałauroda i barwa pióroczy i lśniące pióra
Obiecany tytułkrólowa ptakówbrak
Śpiewgłośne krakanie„kruk w kantaty”
Zakończenielis porywa ser i mówi o rozumielis porywa ser i odchodzi bez słowa
Pokaż więcej
Brakuje ci tylko rozumu.
V. S. Vernon Jones, 1912: what you want is wits.

Jak opowiadamy tę bajkę

U nas kruk siedzi na gałęzi starego drzewa z kawałkiem sera w dziobie. Skąd go ma, nie wiadomo; Vernon Jones też tego nie mówi. Lis zatrzymuje się pod drzewem i najsłodszym głosem chwali pióra kruka: lśnią jak czarny jedwab (to porównanie dodaliśmy sami). Dodaje, że gdyby ptak śpiewał tak pięknie, jak wygląda, byłby królem wszystkich ptaków. Kruk prostuje się na gałęzi i kracze najgłośniej, jak umie. Ser wypada mu z dzioba w trawę, a lis natychmiast go porywa i, oblizując się, przyznaje, że kruk ma głos, tylko rozumu mu brakuje.

Morał pod bajką jest nasz: „Kiedy ktoś nagle zasypuje cię pochwałami, zastanów się, czego tak naprawdę od ciebie chce.” Przy czytaniu dziecku nie trzeba się niczego obawiać: kruk traci tylko ser i nikomu nie dzieje się krzywda.

Krasicki, La Fontaine i „Siedem kruków”

Ignacy Krasicki ułożył „Kruka i lisa” wierszem, a w nagłówku wiersza stoi „z Ezopa”. Morał umieścił na samym początku: „Bywa często zwiedzionym, / Kto lubi bydź chwalonym” (w pisowni wydania sanockiego). Jego lis zachwyca się oczami i piórami kruka, o królu nie wspomina. Kiedy kruk zabiera się do śpiewu, ser wypada mu z pyska, a lis chwyta zdobycz i odchodzi bez słowa. U La Fontaine’a lis przychodzi zwabiony zapachem sera i zapewnia, że ptak, o ile jego śpiew dorównuje piórom, jest „le phénix des hôtes de ces bois”. Morał wygłasza sam lis, a oszukany ptak przysięga, choć za późno, że więcej nie da się nabrać.

Na naszej stronie jest też opowieść „Siedem kruków”. To zupełnie inny utwór; z tą bajką łączy go tylko słowo w tytule.

Źródła

Dawne wydania

Katalog

Dane sprawdziliśmy w tych źródłach 30 października 2026.

Kolorowanki do wydruku

Gdzie jeszcze znajdziesz tę bajkę