Przejdź do treści
Rudy lis podskakuje i wyciąga łapy do ciemnych kiści winogron na drewnianej pergoli, a za nim kamienny mur i rzędy winorośli w popołudniowym słońcu.

Lis i winogrona

Ezop

1 min czytania od 3 lat

Głodny lis idzie przez ogród i dostrzega winorośl, która pnie się po wysokiej pergoli. Ciemne kiście winogron, tak pełne soku, że lisowi burczy w brzuchu, zwieszają się z niej wysoko nad jego głową.


Pewnego razu głodny lis szedł przez ogród i zobaczył winorośl, która pięła się po wysokiej pergoli. Zwieszały się z niej piękne kiście winogron, ciemne i pełne soku. Na sam ich widok lisowi zaburczało w brzuchu.

Przykucnął, odbił się od ziemi i skoczył najwyżej, jak umiał. Niewiele mu zabrakło. Skoczył drugi raz, potem trzeci, z całych sił, ale kiście wciąż wisiały tuż nad jego nosem, odrobinę za wysoko.

W końcu sam dał za wygraną. Wyprostował się, uniósł głowę i odszedł spokojnym, dostojnym krokiem, jakby wcale mu na tych winogronach nie zależało.

Lis z wysoko uniesioną głową odchodzi ścieżką od nietkniętej kiści ciemnych winogron na winorośli. Nad murami ogrodu zapada zmierzch.

— A myślałem, że te winogrona są już dojrzałe — powiedział głośno, nie oglądając się za siebie. — Teraz widzę, że są zupełnie kwaśne.

Jak oceniasz tę bajkę?

Opowiedziała na nowo Talerie, źródło: Aesop’s Fables: a new translation (otwiera się w nowym oknie) Domena publiczna

Podobne opowieści

Lew i mysz

2 min czytania od 4 lat

Kruk i lis

1 min czytania od 4 lat

Adam i Ewa

5 min czytania od 5 lat

O tej bajce

Bajkę o lisie i winogronach przypisuje się Ezopowi. W greckim tekście prozą, wydanym w Paryżu przez Émile’a Chambry’ego pod numerem 32, głodny lis widzi wiszące kiście winogron, chce je zdobyć, ale nie może, a odchodząc, mówi sam do siebie dwa słowa: „Ὄμφακές εἰσιν”. Fedrus ujął tę bajkę w łaciński wiersz.

Opowiadamy ją za V. S. Vernonem Jonesem, który przełożył bajki Ezopa na angielski i tę umieścił na samym początku zbioru. Jego lis skacze najwyżej, jak może, czego grecka proza nie opisuje, i na koniec stwierdza, że winogrona są „quite sour”. Morału Vernon Jones nie podaje; nasz morał jest własny.

Grecka proza i przekład Vernona Jonesa

Tekst grecki (Chambry)Vernon Jones (1912)
Lisgłodny („λιμώττουσα”)głodny („A hungry Fox”)
Winogronau Chambry’ego „pendre à une treille”na winorośli rozpiętej na wysokiej kracie
Próbanieopisana, tekst mówi tylko, że się nie udałoskacze najwyżej, jak umie, bez liczby skoków
Odejście„Ἀπαλλαττομένη”, u Chambry’ego „il s’éloigna”„with an air of dignity and unconcern”
Słowa lisa„Ὄμφακές εἰσιν”, u Chambry’ego „C’est du verjus”myślał, że dojrzałe, a są „quite sour”
Morałniektórzy ludzie winią okolicznościbrak
Pokaż więcej
Teraz widzę, że są zupełnie kwaśne.
V. S. Vernon Jones, 1912: I thought those Grapes were ripe, but I see now they are quite sour.

Co dzieje się w naszej bajce

U nas głodny lis idzie przez ogród i widzi winorośl pnącą się po wysokiej pergoli, a na niej ciemne kiście pełne soku. Ogród i burczenie w brzuchu to nasze dodatki; Vernon Jones mówi tylko o winorośli na wysokiej kracie. Nasz lis skacze trzy razy, choć w przekładzie liczby skoków nie ma. Potem daje za wygraną i odchodzi spokojnym, dostojnym krokiem, tak jak lis Vernona Jonesa, który oddala się „with an air of dignity and unconcern”. Na koniec nasz lis mówi głośno, nie oglądając się za siebie, że winogrona są zupełnie kwaśne.

Morał pod bajką napisaliśmy sami: „Kiedy czegoś nie możemy dostać, łatwo nam udawać, że wcale tego nie chcieliśmy”. Przy czytaniu na głos nie ma tu nic, co mogłoby zaniepokoić dziecko: nikt lisa nie karze ani nie wyśmiewa, lis po prostu odchodzi.

Fedrus, La Fontaine i inne bajki o lisie

W łacińskim wierszu Fedrusa lis skacze z całych sił („summis saliens viribus”), a odchodząc, mówi: „Nondum matura est; nolo acerbam sumere”. U La Fontaine’a lis jest Gaskończykiem albo, jak mówią inni, Normandczykiem („d’autres disent normand”), a o winogronach mówi „Ils sont trop verts”. Ostatni wers tej bajki bierze lisa w obronę: pyta, czy nie postąpił lepiej, niż gdyby się skarżył. Obaj poeci każą więc lisowi nazwać winogrona niedojrzałymi albo zielonymi, a nie kwaśnymi. Słowo „kwaśne” nasz tekst przejął od Vernona Jonesa („quite sour”).

W zbiorze Vernona Jonesa są też inne bajki o lisie, które opowiadamy na naszej stronie: „Kruk i lis” oraz „Lis i bocian”. W każdej z nich występuje inny lis i żadna nie jest dalszym ciągiem tej historii.

Źródła

Dawne wydania

Katalog

Dane sprawdziliśmy w tych źródłach 2 listopada 2026.

Kolorowanki do wydruku

Gdzie jeszcze znajdziesz tę bajkę